Neoliberal kentleşme, kent mekânının üretim, kullanım ve yeniden dağıtım süreçlerini dönüştüren temel bir paradigma olarak eleştirel kent çalışmaları alanyazında geniş bir yer tutmaktadır. Bununla birlikte mevcut alanyazın incelendiğinde, neoliberal kentleşmenin mekânsal adaletsizlik ve toplumsal yabancılaşma boyutlarının genellikle birbirinden bağımsız biçimde ele alındığı görülmektedir. Bu çalışmada neoliberal kentleşmenin söz konusu iki kavram üzerinden ilgi alanyazında nasıl kavramsallaştırıldığının çözümlenmesi amaçlanmaktadır. Çalışma, nitel araştırma tasarımı çerçevesinde alanyazın incelemesi yöntemiyle yürütülmüştür. 2000–2024 yılları arasında Web of Science, Scopus ve Google Scholar veri tabanlarında yapılan tarama sonucunda neoliberal kentleşme, mekânsal adaletsizlik, soylulaştırma, kent hakkı ve toplumsal yabancılaşma kavramları ekseninde seçilen çalışmalar tematik olarak analiz edilmiştir. Analiz sürecinde alanyazında öne çıkan kavramsal eğilimler ve açıklama biçimleri belirli analitik kategoriler altında sınıflandırılmıştır. Bulgular, neoliberal kentleşmenin yazında başlıca dört kavramsal eksen üzerinden ele alındığını göstermektedir: mekânın metalaşması; soylulaştırma ve yerinden edilme, kamusal alanın piyasalaşması, aidiyet kaybı ve toplumsal yabancılaşma. Bu kavramsallaştırmaların, mekânsal eşitsizliklerin ekonomik, politik katılım, kamusal hizmetlere erişim ve mekânsal kaynakların dağılımı üzerinden yeniden üretildiği görülmektedir. Çalışmada neoliberal kentleşmenin çok boyutlu bir eşitsizlik olarak alanyazında nasıl kurulduğu ortaya konarak, mekânsal adalet ve toplumsal bütünleşme tartışmalarına kavramsal düzeyde katkı sunulması amaçlanmıştır.
Publication Date: 2026-06-24