Bu çalışma, İmâm Rabbânî Ahmed Sirhindî’nin (ö. 1034/1624) nübüvvet ve velâyet kavramsallaştırmalarını incelemeyi amaçlamakta özellikle onun bu konudaki görüşlerinin kelam, tasavvufî ve epistemolojik temellerine odaklanmaktadır. Sirhindî, klasik sonrası dönemin en önemli sûfîlerinden biri olarak kabul edilmekte olup nübüvvet ve velâyet anlayış Nakşbendî tarikatı içerisinde Müceddidiyye kolunun teşekkülünde belirleyici bir rol oynamıştır.Sirhindî’nin düşüncesinde nübüvvet, ilâhî hidayetin en üst tezahürü olup hem Allah’a manevî yakınlığı hem de topluma karşı sorumluluk ve rehberliği bünyesinde barındırmaktadır. Buna karşılık velâyet, herhangi bir teşrîʿyetkisi içermeksizin, seyr ü sülûk ve manevî riyâzet yoluyla elde edilen ilâhî yakınlığı ifade etmektedir. Sirhindî’ye göre velâyeti nübüvvetle aynı seviyeye yerleştirmeye veya ona üstün kılmaya yönelik her türlü yaklaşım açık bir yanlış yorumdur. Aynı şekilde fenâ, sekr ve şathiyât gibi sûfî tecrübelere dayalı uygulamaların, şer‘î vahiy ile belirlenen çerçevenin önüne geçirilmesi kesinlikle geçersizdir. Sirhindî’nin sahv merkezli tasavvuf anlayışı ile vahdetü’l-vücûd düşüncesine yönelttiği eleştiriler, onun tasavvuf ile şeriat arasında sahih bir denge kurma yönündeki samimi çabasını açık biçimde ortaya koymaktadır. Bu makale, Sirhindî’nin söz konusu görüşlerini başta Mektûbât olmak üzere temel eserleri çerçevesinde ele almayı ve aynı zamanda onun düşüncesine dair çağdaş akademik yorumlarla birlikte değerlendirmeyi hedeflemektedir.
Publication Date: 2026-06-20